Λεηλασίες στο Παρίσι και καταστροφή απούλητων ειδών από τους οίκους πολυτελείας

Τα βίντεο με νεαρούς που φορούσαν μάσκες και όρμησαν σε μπουτίκ πολυτελείας στο Παρίσι, φεύγοντας φορτωμένοι με πανάκριβα προϊόντα Louis Vuitton, Hermès και Burberry, έκαναν τον γύρο του κόσμου.

Η κυβέρνηση Μακρόν καταδίκασε τους πλιατσικολόγους. Η γαλλική ακροδεξιά έσπευσε να αξιοποιήσει τις περιστάσεις, εμφανιζόμενη ως εγγυητής της ασφάλειας, ενώ ο Ντόναλντ Τραμπ μίλησε κατά της μετανάστευσης. Υπήρξαν όμως και διαδηλωτές που εξέφρασαν δημόσια τη διαφωνία τους με τα επεισόδια βανδαλισμού. «Σταματήστε, δεν είναι αυτός ο σκοπός», φώναζε μια Γαλλίδα διαδηλώτρια, προσπαθώντας μάταια να ανακόψει το πλήθος που έμπαινε σε σουπερμάρκετ.

Οι ζημιές από το πλιάτσικο και τις καταστροφές δεν περιορίστηκαν στα καταστήματα της ελίτ. Έπληξαν και μικρομεσαίους καταστηματάρχες. Η πολυεθνική εταιρεία χρηματοοικονομικών υπηρεσιών Morningstar εκτιμά ότι μόνο οι αποζημιώσεις θα κοστίσουν στις ασφαλιστικές από 1 έως 1,2 δισ. ευρώ, πολύ περισσότερα από τα 730 εκατ. ευρώ του λογαριασμού των εξεγέρσεων του 2023.

Το 2018 η Burberry κατέστρεψε αρώματα αξίας 10 εκατ. δολαρίων, για να ανοίξει χώρος στο νέο στοκ, έπειτα από συμφωνία με την αμερικανική εταιρεία Coty.

Η εθελούσια καταστροφή των απούλητων ειδών

Για τα luxury brands, το κόστος της λεηλασίας μάλλον ωχριά μπροστά στο κόστος των προϊόντων που οι ίδιες οι εταιρείες καταστρέφουν με δική τους απόφαση.

Είναι γνωστή η τακτική των οίκων υψηλής μόδας να καίνε ή να καταστρέφουν με άλλους τρόπους προϊόντα πολλών εκατομμυρίων, όταν μένουν απούλητα, ώστε να μην υποχωρήσει η αξία της μάρκας. Η εθελούσια καύση τούς φαίνεται προτιμότερη από το ενδεχόμενο τα είδη πολυτελείας, σύμβολα κύρους και φινέτσας, να καταλήξουν σε χέρια εκτός της ελίτ, αφού πουληθούν μισοτιμής ή και φθηνότερα στην παράλληλη αγορά.

Δεν πρόκειται για θεωρία συνωμοσίας. Το φαινόμενο έχει καταγραφεί επανειλημμένα και το γνωρίζουν οι διεθνείς και οι ευρωπαϊκές αρχές.

Η πρώτη εταιρεία του είδους που παραδέχθηκε δημόσια ότι καίει τα αδιάθετα προϊόντα της για να προστατεύσει το κύρος της είναι ο βρετανικός οίκος Burberry. Στον οικονομικό απολογισμό του 2018 σημείωνε ότι υποχρεώθηκε να καταστρέψει ασυνήθιστα μεγάλο όγκο από αδιάθετα ρούχα, αξεσουάρ και αρώματα, αξίας 28,6 εκατομμυρίων λιρών Αγγλίας. Σε σημερινά χρήματα το ποσό αντιστοιχεί σε 38 εκατ. λίρες ή 45,25 εκατ. ευρώ. Σε βάθος πενταετίας είχε κάψει προϊόντα συνολικής αξίας 90 εκατ. λιρών, εμπόρευμα που σήμερα αποτιμάται σε 142,5 εκατ. ευρώ.

Μετά την κατακραυγή, ιδίως από περιβαλλοντικές οργανώσεις που κατηγόρησαν τη Burberry για τεράστια σπατάλη πόρων και ανθρώπινης εργασίας, η εταιρεία ανακοίνωσε ότι θα σταματήσει την καύση του απούλητου εμπορεύματος και θα αναζητήσει πιο βιώσιμες λύσεις.

Σε υπαίθρια διαφήμιση της Louis Vuitton στο Παρίσι εμφανίστηκαν συνθήματα κατά της αστυνομίας και της γενοκτονίας στη Γάζα.

Η αθόρυβη καταστροφή και οι υπόλοιποι οίκοι

Στον Μεσαίωνα οι Ιεροεξεταστές υπέβαλλαν αιρετικούς και αποστάτες στη δημόσια τελετή του auto-da-fé («πράξη πίστης»), ως τιμωρία και εξιλέωση για το αμάρτημά τους. Η πιο ακραία μορφή ήταν ο θάνατος στην πυρά. Οι πολυεθνικοί οίκοι μόδας περνούν τα απούλητα προϊόντα τους από μια αθόρυβη εκδοχή αυτής της τελετής, τιμωρώντας τα επειδή έμειναν στο ράφι. Πέρα από την Burberry, πολλές ακόμη εταιρείες ειδών πολυτελείας έχουν απασχολήσει την ειδησεογραφία, επειδή καταστρέφουν προϊόντα αξίας δεκάδων και εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ για να περιφρουρήσουν την εικόνα τους.

Ανάμεσά τους είναι η Louis Vuitton, για την οποία υπάρχουν ισχυρές υποψίες αλλά όχι αποδείξεις, η Richmond, μητρική του οίκου Cartier, και η Kering, στην οποία ανήκουν μεταξύ άλλων τα Gucci και τα Saint Laurent. Η Kering έχει δεσμευθεί από το 2020 να σταματήσει την καταστροφή των αδιάθετων προϊόντων. Το ίδιο έχει κάνει και η Prada, με αφετηρία το 2024.

Η Chanel καταστρέφει συστηματικά τα απούλητα προϊόντα της, ώστε να μην μειωθεί η αξία της μάρκας.

Ρούχα της Chanel στον τεμαχιστή στο Χονγκ Κονγκ

Σύμφωνα με δημοσίευμα του Bloomberg, η πιο πρόσφατη εταιρεία που εντοπίστηκε να καταστρέφει η ίδια τα προϊόντα της είναι η Chanel. Αφορμή στάθηκε η δίκη τεσσάρων πρώην εργαζομένων της στο Χονγκ Κονγκ. Κατηγορούνταν ότι το διάστημα 2016-17 συνωμότησαν για να κλέψουν εμπορεύματα που προορίζονταν για καταστροφή, αξίας 1,12 εκατ. δολαρίων, δηλαδή 1 εκατ. ευρώ. Αφού τα είδη θα πετιούνταν έτσι κι αλλιώς, σκέφτηκαν να αποκομίσουν και οι ίδιοι κάποιο όφελος. Για την εταιρεία, όμως, δεν ισχύει αυτή η λογική.

Ο Κινέζος δικαστής που δίκασε τους κατηγορούμενους ανέφερε ότι κάθε τρεις έως έξι μήνες η αποθήκη της Chanel στο Χονγκ Κονγκ κατέστρεφε συστηματικά 10.000 έως 20.000 τεμάχια ρούχων, σε μηχάνημα τεμαχισμού υφασμάτων. Στην ιστοσελίδα της Chanel ένα απλό υφασμάτινο σακάκι της τελευταίας συλλογής ξεκινά από τα 7.300 ευρώ, ενώ πιο εξεζητημένα τουίντ σακάκια ξεπερνούν τα 11.000 ευρώ. Πρόκειται για τα λεγόμενα ready to wear, ρούχα μαζικής παραγωγής. Στα πιο exclusive κοστούμια και φορέματα οι τιμές ανεβαίνουν περισσότερο και ανακοινώνονται μόνο κατόπιν συνεννόησης.

Με τους πιο μετριοπαθείς υπολογισμούς, από μία μόνο αποθήκη της Chanel καταστρέφεται ετησίως εμπόρευμα αξίας 640 εκατ. ευρώ, σε ευρωπαϊκές τιμές λιανικής.

Η ίδια η εταιρεία δήλωσε ότι τα παραπάνω νούμερα δεν αποτυπώνουν τις σημερινές πρακτικές της και ότι πλέον ευθυγραμμίζεται με τις δεσμεύσεις της για βιωσιμότητα. Δεν αρνήθηκε, πάντως, ότι εξακολουθεί να καταστρέφει απούλητα ρούχα, έστω σε πιο περιορισμένο βαθμό.

Κυκλική οικονομία και εξαιρέσεις για την πολυτέλεια

Οι μέρες της καμένης αφθονίας των luxury brands είναι μετρημένες. Η κυκλική οικονομία που προωθεί η ΕΕ επιβάλλει επαναχρησιμοποίηση, ανακύκλωση και δημιουργική επαναξιοποίηση των προϊόντων, το σχήμα reuse-recycle-upcycle, αντί για απόρριψη στα σκουπίδια. Από τον Μάρτιο του 2027 η ΕΕ θα απαιτεί από τις εταιρείες ειδών πολυτελείας, και όχι μόνο από αυτές, να αναφέρουν πόσα απούλητα προϊόντα έχουν καταστρέψει και για ποιους λόγους. Αν βγει στη δημοσιότητα πόσα εκατομμύρια πετούν κυριολεκτικά στα σκουπίδια μάρκες που προβάλλουν υψηλές αξίες, το πλήγμα στο πρεστίζ, άρα και στις πωλήσεις, μπορεί να είναι μεγαλύτερο. Οι εταιρείες θα έχουν έτσι κίνητρο να γίνουν πιο «οικολογικές» και πιο συνετές. Παραθυράκια, όμως, θα υπάρχουν πάντα. Τα απούλητα δερμάτινα είδη, οι τσάντες και τα συναφή, που έχουν και το μεγαλύτερο περιθώριο κέρδους, εξαιρούνται από τον νόμο που απαγορεύει την καταστροφή τους. Το ίδιο ισχύει για προϊόντα με εμφανές λογότυπο ή εμπορικό σήμα, όταν αυτό δεν θα μπορούσε να αφαιρεθεί χωρίς να προκληθεί φθορά στο προϊόν.

Σε κάθε περίπτωση, ειδικοί που μίλησαν ανώνυμα στο Bloomberg επιβεβαιώνουν ότι η πρακτική των luxury brands να καταστρέφουν το απούλητο εμπόρευμα δεν πρόκειται να σταματήσει σύντομα.

Αυτό δεν ελαφρύνει τη θέση των πλιατσικολόγων στη Γαλλία. Πολλά από τα εμπορεύματα πολυτελείας που άρπαξαν θα κατέληγαν έτσι κι αλλιώς στις χωματερές, με την έγκριση της Burberry, της Hermès και της Louis Vuitton.

Μείνετε σε επαφή μαζί μας:
Κάντε like κι ακολουθήστε τη σελίδα μας στο Facebook
Στο Twitter: Follow